„By z trollami internetowymi walczyły dobre elfy”. Zachodniopomorska młodzież o fake newsach

Prawie 80% internautów nie weryfikuje przeczytanych informacji. Jak reagować na kłamstwo, obnażać manipulacje, zwalczać mowę nienawiści i dezinformację? Swoimi doświadczeniami podzieli się goszczący na Pomorzu Zachodnim członkowie komisji CIVEX Europejskiego Komitetu Regionów i Rada Młodzieży Województwa Zachodniopomorskiego. – Krzywdzące,  propagandowe słowa mają ogromny wpływ na nasze emocje, codzienne życie, otoczenie. Z tym musimy walczyć. Nie możemy ich ignorować czy przechodzić obok nich obojętnie – mówił podczas spotkania marszałek Olgierd Geblewicz.
 

– Sześć dni temu obchodziliśmy rocznicę wybuchu II wojny światowej. Doprowadziła do niej m.in. propaganda Goebbelsa i Leni Riefenstahl. W 2015 roku zająłem się tematem fake newsów. Wtedy, widziałem, jak w ciągu dwóch  miesięcy, z najpopularniejszego polityka prezydenta Bronisława Komorowskiego, uczyniono osobę, z której się śmiano, którą wyszydzano. To było inspirowane z zewnątrz. Później zobaczyliśmy jak social media mogą być wykorzystywane, by manipulować rzeczywistością i społeczeństwem – mówił podczas spotkania w Świnoujściu marszałek Olgierd Geblewicz.

Jak rozpoznawać propagandę, czym charakteryzuje się dezinformacja, co może wskazywać na fałszerstwa w informacji. To niezbędna wiedza, by móc rozpoznać co jest prawdą, a co nią nie jest. Był to również wstęp do warsztatów zorganizowanych dla 50 reprezentantów Młodzieżowej Rady Województwa Zachodniopomorskiego. Pod nadzorem specjalistów od weryfikacji informacji uczyli się czym jest fact-checking. Efektem całodniowej pracy jest oficjalna deklaracja, którą przedstawiono członkom Komisji CIVEX Europejskiego Komitetu Regionów.

Kornel Grabowski z Rady Młodzieży Województwa Zachodniopomorskiego podkreślał, że warsztaty skłoniły go do głębszej refleksji. –  Brak wiedzy może mieć wpływ na naszą przyszłość. Chcemy, by zostały wdrożone programy podobne do demokracji w praktyce, powinny one dotyczyć faktów.
Podczas spotkania przybliżono inicjatywę „Wojowników Klawiatury”, którą wspiera Komisja Europejska, a w ramach której to sami użytkownicy internetu dobrowolnie i oddolnie dementują nieprawdziwe informacje oraz mity unijne. Grupa powstała, żeby przeciwstawiać się kłamstwom w mediach i nie zostawiać ich bez komentarza. Kolejną inicjatywą w walce z fake newsami i antyunijną propagandą jest akcja Social Media Intelligence Unit rozpoczęta przez niezależny politycznie proeuropejski sojusz Alliance4Europe. Efekty swoich prac zaprezentuje również grupa East StratCom, która koncentruje się na kampaniach dezinformacyjnych płynących ze strony Federacji Rosyjskiej.

Martyna Bildziukiewicz z East StratCom podliczyła, że jej organizacja notuje ok. 60 fake newsów tygodniowo.

– Dezinformacja to proces, który składa się z wielu tematów, trwa długo. Oczywiście większa intensywność następuje przed wyborami, wtedy mieliśmy większą ilość ataków, ale to nie było nic nowego. Głównym celem jest osłabienie zachodu, instytucji. Docelowo chodzi o niegłosowanie, zrobienie zamętu. Np. przed Brexitem boty na Twitterze działały po obu stronach sporu. Chodziło o rozgrzanie emocji, wprowadzenie w zakłopotanie co mamy myśleć? Skutkiem może być to, że nie wiemy co o tym myśleć i nie głosujemy – wyliczała Martyna Bildziukiewicz z East StratCom.

Swój punkt widzenia przedstawił także Arnoldas Abramovićius - członek rady miejskiej dystryktu Zarasai na Litwie.  Sytuacja zmieniła się po kryzysie w Gruzji, po aneksji Krymu.

– Pracuję i żyję w miejscu, gdzie mamy sporą mniejszość rosyjskojęzyczna na Litwie. Dla mnie codziennością jest narracja, że to Rosja jest szansą dla świata, a ten przekaz wspierają partie nacjonalistyczne. Staramy się, by z trollami internetowymi walczyły dobre elfy, mamy takie grupy na Facebooku. Oczywiście jesteśmy namierzeni przez rosyjski wywiad. Rozpoznajemy kłamstwa. Raportujmy, udaje nam się zamykać te konta – argumentował Arnoldas Abramovićius.

Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego Olgierd Geblewicz to autor opinii przyjętej w tym roku przez Europejski Komitet Regionów, w której apelował o wsparcie środkami Unijnymi m.in. edukacji obywateli, organizacji pozarządowych i mediów lokalnych. W jego ocenie, bez takich działań Europa nie poradzi sobie w walce z dezinformacją. W tym kierunku idą też prace Komisji Obywatelstwa, Sprawowania Rządów, Spraw Instytucjonalnych i Zewnętrznych (CIVEX) Komitetu Regionów, która już po raz drugi odwiedziła Pomorze Zachodnie.

– Miałem zaszczyt, że pisałem opinię dla Komitetu Regionów. Wskazałem edukację, współpracę i wspieranie rzetelnych mediów jako kluczowe działania, które jako regiony możemy robić. Staram się robić te 3 rzeczy. Dzięki temu, że mamy Sekretariat ds. Młodzieży zdecydowaliśmy się budować świadomych obywateli. Wszyscy się dajemy manipulować. W ciągu 2 lat w naszych spotkaniach uczestniczyło 900 osób. Organizowaliśmy warsztaty, konferencje. Po wystąpieniach naszych gości będziemy mogli rozmawiać z młodzieżą, z osobami które te warsztaty prowadziły. Dziękuję serdecznie za przybycie do Świnoujścia. Wierzę, że to nie nasze ostatnie spotkanie na Pomorzu Zachodnim – mówił marszałek Geblewicz.

Spotkanie w Świnoujściu było okazją do zobaczenia jak młodzież z Pomorza Zachodniego występuje przeciwko fake newsom i mowie nienawiści w mediach społecznościowych.

Fot. WZP